DUYUŞSAL GELİŞİM

SİBER ZORBALIKTA FARKLI BİR BOYUT: MAVİ BALİNA, MAVİ BEBEK VE MOMO

Bu hafta sonu annemin telefonu ile güne başladım.

A: Nasılsın, iyi misin?

A: Kıvanç (oğlum) nasıl?

T: İyi.

A: Sana bişey sorucam.

A: Kıvanç çok bilgisayar oyunu oynuyor mu?

T: Ah anne!  Ona kalsa günde 5 saat oynamak istiyor ama ben okul sonrası günde 1 saat oyun oynamasına izin veriyorum.

A: Aman kızım, dikkat et, dedi ve neye dertlendiğini anlattı.

Bir akrabamızın 16 yaşındaki oğlunun bir oyundan etkilenerek hayatına son verme hikâyesini dinlerken donakaldım.

Bahsi geçen oyunu daha önce duymuştum ama ayrıntılı incelememiştim. Hatta oğlum Kıvanç bahsetmişti, anne çocuklar bu oyunu oynayıp, akılalmaz görevler yapıp kendilerine zarar veriyorlar diye.

Hemen ayrıntılı araştırıp okurlarımıza bir bilgilendirme yazısı hazırlamaya karar verdim.

Siber Zorbalıkta Farklı Bir Boyut: Mavi Balina, Mavi Bebek ve Momo

Mavi Balina ‘Blue Whale’

Bu oyun pek yeni değil. Bu oyunlar özellikler ergenliğin hormonal değişimlerinden muzdarip, ailesiye iyi anlaşamayan, yalnız kalmaktan hoşlanan, depresyonda ya da depresyon eğilimle gençleri hedef alıyor.

Oyunu yönetenler,  bu çocukları sosyal medya hesaplarından takip ederek onlara ulaşıyor ve bir WhatsApp numarası vererek onları oyuna dahil ediyorlar. Yani bu oyunlar fiziksel bir oyun platformunda oynanmıyor. Asıl tehlikesi de bu zaten!

Mavi Balina 50 gün süren ve 50. günün sonunda oyuncunun hayatına son vermesiyle biten bir intihar manipülasyon meydan okuması (Blue Whale Challenge).

10-14 yaş arası çocukları hedef alan sistemde, 50 gün boyunca kimliğini gizleyen bir adminden (yöneticiden) emirler geliyor.

Bu süreçte çocuğun admine güven duyması sağlanıyor, ses efektleri ya da anlık ekran görüntüleri ile çocuklar psikolojik olarak manipüle ediliyor.

Çocuklar tamamladıkları her görev sonrası admine kanıt olarak bir fotoğraf gönderiyor.

Genelde yetişkinlerden oluşan adminler görevi tamamlamayanları, bilgisayara sızarak edindikleri kişisel verileri sosyal medyada ya da başka platformda paylaşacaklarını söyleyerek tehdit ediyor ve korkutuyor.

Gençler, süreç ilerledikçe anne ve babalarından korkutları için onlarla bu durumu paylaşamıyorlar. Böylece kendilerini bir çıkmazda bulup umutlarını yitiriyorlar.

Mavi Balina deliliğinin 50 günlük görevleri içinde koluna bıçakla balina resmi kazımaktan iğneyle vücudunda delikler oluşturmak, geç saatlerde korku filmleri izlemek, kendini fiziksel olarak hasta edecek eylemler yapmak, bir köprünün kenarından aşağı bakmak, bütün gün hiç kimse ile iletişim kurmamak, yüksek bir binanın tepesine çıkmak, son olarak da yüksek binanın tepesinden atlamak gibi birçok psikolojik ve fiziksel hasar veren görevler bulunuyor.

Bu görevler ne yazık ki dünyada ve Türkiye’de birçok intihar vakası ile sonuçlanmıştır.

MOMO

Whatsapp üzerinden ortaya çıkmış ve birçok çocuğun psikolojisini bozmak üzerine tasarlanmış bu oyun da tıpkı Mavi Balina gibi bir dizi kendine zarar verme ve intihara kadar sürükleyecek psikolojik bir seri görev içeriyor. Yöneticiler, çocuklara facebook, youtube  ya da instagram üzerinden ulaşıyor.

Mavi Bebek ‘Blue Baby’

Çocuklar bu oyunun direktiflerini aldıktan sonra, gece yarısı banyoya geçiyor. Tam karanlıkta cep telefonunu ellerinde tutuyorlar, kollarında bir mavi bebek varmış gibi hissediyorlar ve bebeği sallamaya başlayıp 15 kez “Mavi bebek.” diyorlar. Bebek diye salladıkları şey aslında cep telefonları. Verilen direktiflerin ya da başka psikolojik manipülasyonların etkisiyle gerçekten bir bebek varmış ve bu bebek tırnaklarını çocuğun kollarına batırıyormuş gibi hissediyorlar. Eğer bebeği atıp kaçmazsa bebeğin annesi ‘Bebeğimi bana ver.’ diyor, eğer sallamaya devam ederse öleceği ya da delireceği söyleniyor. Oyunu oynayanlar bebeği bırakıp kaçmakta zorlandıklarını dile getiriliyor. Bu süreç yaşanırken oyunun yöneticileri bilgisayardan ses efektleri  ve anlık kamera görüntüleri ile çocuğu daha da korkutarak istedikleri şeyleri yaptırabiliyorlar.

Çocuklara instagram ve facebook mesajları üzerinden ulaştıkları için bu hesaplara sahip olan çocukların aileleri daha dikkatli olmak zorunda.

Çocuklarda kalıcı psikolojik travma, kaygı ve korku yaratan bu oyun çocukların gelişimini olumsuz yönde etkiliyor. Böyle bir oyunun 10-15 yaş arası bir çocuğu nasıl manipüle ettiğini ve derinden korkuttuğunu tahmin edersiniz.

Şimdilik bu üç tehlikeden haberdarız ama belli ki yenileri ortaya çıkacak ve çocuklarımızın psikolojik ve fiziksel sağlığını etkilemeye devam edecek.

Peki, çocuk psikolojisini olumsuz etkileyen bu oyunlardan çocuklarımızı korumak için neler yapmalıyız?

Aileler ne yapmalı ?

Çocuklarınızla günlerinin nasıl geçtiği ve sosyal medya ya da oyunlar hakkında sağlıklı diyaloglar kurun.

Çocuklarınız davranışlarını dikkatlice gözlemleyin. Özellikle yalnız kalma isteği ve çeşitli sebeplerle korku yaşıyor mu diye bakın. Bu gibi durumlarda sosyal medyadan kaçma eğilimi de gösterebilirler.

Çocuğunuzun okulunda bu tarz oyunlara eğilim gösteren bir topluluk var mı diye bilgi edinmeye çalışın.

Okullardan bu oyunlarla ilgili sunumlar yapmalarını talep edin. Bu, özellikle daha küçük yaşta çocuklar için kurtarıcı olabilir. Öğretmenlerin bu konuda bilinçli ve yol gösterici olması, bazen ailelerden daha çok etkili oluyor.

Çocuklarınızla sosyal medya paylaşımlarının kişisel olması durumunda yaşanabilecek sorunları anlatın.

Eğer sizinle konuşması ve zor ise güvendiği bir aile büyüğünden rica edin.

Onları ne olursa olsun çok sevdiğinizi ve yalnız olmadıklarını hissettirin. Her sorunu birlikte aşabileceğinizi tekrar edin.

Zaman zaman çocuklarınızın telefonunu ve bilgisayar geçmişlerini düzenli olarak inceleyin. Sizin tanıdığınız insanlarla görüştüklerinden emin olun.

Çocuklarınızı spora ve sanata yönlendirin. Onlarla beraber siz de bu etkinliklere katılın.

Teknolojiyi etkin kullanabilecekleri alanları araştırın ve onlarla paylaşın.

Pandeminin çocuklarımızı ekran karşısına kitlediği bu günlerde tehlike giderek artıyor ve farkındalık çalışmaları büyük önem kazanıyor. Da Vinci Öğrenme Akademisi olarak dijital yerliler ve teknolojiyi etkin kullanma üzerine veli, öğretmen ve öğrenciler için hazırladığımız eğitimler için www.davinciegitim.com websitesimizi ziyaret etmeyi ve bizimle iletişime geçmeyi unutmayın.

Tuğba İNANÇ

YARARLANILAN KAYNAKLAR

https://www.bbc.com/news/blogs-trending-46505722

https://www.educare.co.uk/files_cms/resources/What_is_the_blue_whale_challenge.pdf

https://www.forbes.com/sites/andrewrossow/2018/02/28/cyberbullying-taken-to-a-whole-new-level-enter-the-blue-whale-challenge/?sh=658f51882673

https://www.vox.com/2019/3/3/18248783/momo-challenge-hoax-explained

Görselin Alındığı Site

https://www.sozcu.com.tr/2017/gundem/mavi-balina-oyunu-cocuklari-nasil-olduruyor-bu-oyuna-dikkat-2011441/

Bu yazıyı değerlendiriniz
[Total: 8 Average: 4.5]

Similar Posts

Bir Yorum Yazın

EnglishFrançaisDeutschItalianoPortuguêsEspañolTürkçe